International Press Agency

Merkez Bankası 16 ayda 13 milyar TL ‘karşılıksız para’ bastı

Para piyasalarında döviz fiyatlarındaki artış yatırımcıların öncelikli gündem maddesi haline gelirken, tedavüle giren  Türk Lirası miktarı (emisyon hacmi) artıyor. 

29 Aralık 2017 tarihinde 133 milyar 792 milyon 423 bin TL tedavülde iken sözkonusu rakam 27 Nisan’da 137 milyar 683 milyon 640 bin TL’ye yükseldi. Tedavüldeki banknot ve madeni para tutarı 4 Mayıs’ta 138 milyar 105 milyon 392 bin TL’ye ulaştı. 

135 MİLYAR 619 MİLYON 495 BİN TL BANKNOT PİYASADA

Basılı paranın yüzde 98,2’sine karşılık gelen 135 milyar 619 milyon 495 bin TL’sini kâğıt banknotlar oluştururken geri kalan yüzde 1,8’e tekabül eden 2 milyar 485 milyon 897 bin TL’si ise madeni paralardan oluşuyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile madeni paraların basılmasından sorumlu Darphane Genel Müdürlüğü verilerine göre tedavüle giren ilave banknot ve madeni para toplamı son 4 ayda 4 milyar 312 milyon 969 bin TL artmış oldu.  

Kâğıt paralar Merkez Bankası bünyesinde bulunan Banknot Matbaası’nda basılıyor.
KİŞİ BAŞINA DÜŞEN BASILI PARA MİKTARI 1.705 TL

Tedavüldeki para miktarı 2017 yılında 4,3 milyar TL artarak 138,6 milyar TL’ye ulaştı. 2016 sonunda 125 milyar 47 milyon TL olduğu dikkate alındığında tedavüle sürülen ilave para miktarı 16 ayda 13 milyar TL’yi geçti. 

 2016 sonunda 1.566 TL olan kişi başına düşen basılı para miktarı ise 2018 yılı nisan sonu itibarıyla 1.705 TL’ye ulaştı.

Piyasadaki banknot miktarı arttıkça paranın değeri düşüyor.

Türkiye’nin 2009 yılı Ocak ayında dolaşımdaki para miktarı 38 milyar 340 milyon 278 bin 128 lira 30 kuruş idi. O tarihten bu yana para arzı yüzde 363 arttı. 

ABD MERKEZ BANKASI ENFLASYONDAKİ YÜKSELİŞE KARŞI FAİZ ARTIRIYOR 

Merkez bankaları enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde tedavüldeki para miktarını (emisyon hacmi) kısarak fiyat artışlarını kontrol alma yoluna gidiyor. Enflasyonun düşük olduğu dönemlerde de para arzını artırabiliyor.

ABD Merkez Bankası’nın enflasyonun yüzde 2 sınırına yaklaşması üzerine faiz artışına gitmesi ‘tedavüldeki dolar miktarını azaltma hamlesi’ olarak yorumlanıyor.  

İktisatçı Ege Cansen, Merkez Bankası’nın karşılıksız para basarak enflasyonu tırmandırdığını belirtiyor.
PİYASADAKİ TL MİKTARI ARTTIKÇA DEĞERİ DÜŞÜYOR

Piyasada bir maldan fazla bulunması nasıl o malın fiyatını azaltıyorsa aynı şekilde tedavüldeki para miktarının artması o paranın değerini düşürüyor. Tedavüldeki para miktarının arttığı dönemde TL’deki değer kaybı da hızlandı.

Bu açıdan bakıldığında Türkiye’de enflasyonun 11,92’ye yükseldiği 2017’de ve yine çift hanede seyrettiği 2018 ilk 4 aylık dönemde Merkez Bankası ile Darphane’nin ilave para basarak iktisat teorisinin tam aksine hareket ettiği görülüyor.  

İktisatçı Ege Cansen tedavüldeki para artışı için, “Bunun adı karşılıksız para basmaktır. Enflasyon da buradan kaynaklanıyor.” değerlendirmesinde bulunuyor. Cansen kısa vadede çözümmüş gibi görünen ilave para basma işleminin kamu maliyesini sarstığına ve fiyat istikrarını ortadan kaldırdığına dikkat çekiyor.  

İlginizi çekebilecek diğer haberler