International Press Agency

Yoksullukla mücadelede ‘evrensel temel gelir’ politikası çözüm olacak mı?

Gelir dağılımındaki adaletsizliğin giderek açıldığı eleştirilerinin altında dünya yoksullukla mücadele adına ‘evrensel temel gelir’ politikasını tartışıyor. Finlandiya, Alaska gibi yerlerde pilot uygulaması yapılan, herkese aylık sabit temel gelir sağlayan projeye ABD’den California eyaleti de katıldı.

California’nın 300 bin nüfuslu yoksulluğun ve suç oranının yüksek olduğu Stockton kentinde 2019 yılından itibaren 18 ay boyunca seçilmiş bir grup insana aylık 500 dolar sabit gelir ödenecek.

AYLIK 500 $ SABİT GELİR

Kentin 27 yaşındaki Belediye Başkanı Michael Tubbs ‘evrensel temel gelir’ politikasının fakirliğe karşı savaşta çözüm olacağına inananlardan.

Stockton Belediye Başkanı Michael Tubbs

18 ay boyunca kendilerine aylık garantili 500 dolar ödenenlerin parayı nasıl kullandığı izlenecek, kayıt altında tutulacak.

Projeyi fonlayan Ekonomik Güvenlik Projesi (EGP) oluşumu yoksulluğun yüksek olduğu Stockton şehrini seçtiklerinde genç belediye başkanı tereddüt etmeden teklifi kabul etmiş. EGP, Facebook’un kurucularından Chris Hughes’ın da içinde olduğu bir yardım ağının altında başlatılmış bir proje ve ‘evrensel temel gelir’ politikasının uygulanabilirliği üzerine çalışmalar yürütüyor.

FİNLANDİYA 660 $ VERİYOR

Evrensel temel gelir yaklaşımını test eden ülkelerden Finlandiya yaklaşık 2000 kadar işsiz vatandaşına iki yıldır aylık sabit 660 dolar para veriyor.

Petrol yatakları zengin Alaska’da da herkese yıllık petrol gelirinde belirli oranda ikramiye ya da pay veriliyor. Bu da kişi başı aylık 1100 $ sabit gelir anlamına geliyor.

California, Stockton projesi ilk etapta 1 milyon dolarlık bütçe ile başlayacak.

Facebook’un kurucularından Hughes, ABD hükümetine yıllık geliri 50 bin dolar altında olan herkese aylık 500 dolar takviye yapılmasını önermiş. Hughes’in önerisinin ABD bütçesine maliyeti yıllık 290 milyar dolar kadar.

Hughes, yıllık geliri 250 bin dolar üzerinde olanlardan yüzde 50 gelir vergisi ve sermaye artışı vergisi getirilirse bu kaynağın karşılanacağını savunuyor.

Kendisi de fakir bir ailede büyüyen Stockton Belediye Başkanı Tubbs, kentinde her 4 kişiden birinin fakir olduğunu söylüyor.

OECD SICAK BAKMIYOR

Ekomonik İşbirliği Örgütü (OECD) garantili ‘temel gelir’ politikasına temkinli yaklaşanlardan. Örgütün uzmanları çalışma yaşındaki herkese karşılıksız ‘temel gelir’ sağlanmasının insanları çalışmamaya özendireceğini düşünüyor.

İki yıllık projenin sonuna yaklaşan Finlandiya ise uygulamayı uzatmama kararı aldı. Ekonomistler, projenin çok pahalı olduğu, ek vergiler olmadan yürütülebilmesinin zor olduğu ve şu haliyle beklenenin altında kazanım sağladığı görüşünde.

VİCDANİ SORUMLULUK

2012 yılında iflasını ilan eden Stockton şehrinin belediye başkanı ise konuya daha çok vicdani yönden bakıyor ve halkı için hiç değilse bir şeyler yapmış olmak istediğini söylüyor. Umutsuz vak’a olarak anılmak istemediklerini söyleyen Tubbs bir şeylerin değişebileceği ümidini taşıyor.

 

İlginizi çekebilecek diğer haberler