International Press Agency

Merkez Bankası: Enflasyonda oldukça sert bir bozulma var

Tüketici fiyatlarındaki (TÜFE) artış eylül ayında yüzde 24,52 ile 15 yılın rekorunu kırarken üretici fiyatlarının yüzde 46,1’e ulaşması enflasyonun ekim ve kasım aylarında daha da yükseleceğinin işareti olarak yorumlandı.

Benzer bir değerlendirme Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndan (TCMB) geldi. 

Merkez Bankası kur artışının eylül enflasyonunda bariz şekilde hissedildiğini kaydetti.
MERKEZ BANKASI: MALİYET BASKISI ARTTI

TCMB Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda şu tespit yer aldı: “Üretici fiyat gelişmeleri bilhassa enerji ve ara malları kanalıyla maliyet baskılarının oldukça güçlendiğine işaret etmiştir. Bu görünüm altında çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonu ve ana eğilimi sert bir yükseliş göstermiştir.” 

Raporda fiyat artışlarının genele yayıldığına dikkat çekilirken, temel mal, gıda ve enerji gruplarındaki artışın enflasyon tahminlerin de üzerine çıkardığı vurgulandı.

Enflasyonda yeni rekor: Yıllık TÜFE yüzde 24,52, ÜFE yüzde 46,15

“KUR GEÇİŞKENLİĞİ İTHAL OLMAYAN MALLARDA BİLE GÖZLENDİ”

Merkez Bankası değerlendirmesinde, kur artışının fiyatlandırma davranışlarını bozduğunu belirtilerek, “Yakın dönemdeki döviz gelişmelerinin yansımaları birçok kalem üzerinde belirgin ölçüde hissedilirken, özellikle temel mallarda yıllık enflasyon dayanıklı tüketim malları öncülüğünde kayda değer bir artış sergilemiştir. Bu dönemde başta hizmetler olmak üzere döviz kuru geçişkenliği görece düşük olan kalemlerde dahi yüksek fiyat artışları kaydedilmesi dikkat çekmiştir.” ifadeleri kullanıldı.  

Mevsim etkisinden arındırılmış rakamlar enflasyonun daha da yükseleceğine işaret ediyor.
ENFLASYON EĞİLİMİNDE SERT BOZULMA 

“Alkol-tütün grubunun katkısında ise değişim olmamıştır. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle çekirdek enflasyon göstergelerinin üç aylık ortalamaları incelendiğinde, enflasyonun ana eğiliminde oldukça sert bir bozulma gözlenmiştir.” tespiti yapılırken, sözkonusu gelişmede temel mal grubunun belirleyici olduğu kaydedildi. 

DÖVİZE HASSAS SEKTÖRLER DAHA FAZLA ETKİLENDİ

Raporda kur geçişkenliğinin ithal mallarda daha fazla hissedildiğinin altı çizilirken şu değerlendirme yapıldı: “Bu dönemde yıllık enflasyonun döviz kuru gelişmelerine duyarlılığı yüksek olan dayanıklı ve diğer temel mallarda oldukça belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda yükseldiğini ve genele yayılan fiyat artışları hızlanarak devam etti. Dayanıklı mal grubu fiyatlarının eylül ayında beyaz eşya (yüzde 17,72), otomobil (yüzde 13,90) ve mobilya (yüzde 9,91) öncülüğünde yüzde 12,93 arttı.”

Enflasyon 15 yılın rekorunu kırdı, Hazine borçlanma maliyeti yüzde 26’yı aştı

ENERJİ ENFLASYONU YILLIK YÜZDE 27,03

Raporda, enerji fiyatlarının eylül ayında yüzde 6,05 arttığı, akaryakıt fiyatlarının ağustos ayında yapılan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemesinin sarkan etkilerine bağlı olarak yüzde 5,59 yükseldiği, elektrik ve doğal gazda yapılan ayarlamanın yanı sıra katı yakıt fiyatlarında da yüksek bir artış olduğu kaydedildi.

Bu gelişmelerle birlikte, enerji grubu yıllık enflasyonunun 5,69 puan artarak yüzde 27,03 olarak gerçekleştiği belirtilen raporda, gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonunun eylül ayında 7,95 puan artarak yüzde 27,70 olduğu bildirildi.

İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon yüzde 34,4’ye yükseldi. İşlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 22 arttı.

İŞLENMEMİŞ GIDADA FİYAT ARTIŞI YÜZDE 22,05

Merkez Bankası hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda ürünlerindeki fiyat artışının hızlandığına dikkat çekti.

Yıllık enflasyonun işlenmiş gıdada yüzde 22,05’e, işlenmemiş gıdada yüzde 34,04’e yükseldiği belirtilen raporda, “İşlenmemiş gıda grubunda taze meyve-sebze fiyatları bir önceki aya göre yüksek bir oranda artarken, diğer işlenmemiş gıda grubunda süt, kırmızı et, kuruyemiş ve pirinç fiyat artışları öne çıkmıştır. İşlenmiş gıda fiyatları ise bu dönemde yüzde 6,42 ile endeks tarihinin en yüksek artışını kaydetmiştir.” denildi.

UN VE SÜT ZAMLARI DA RAPORDA

Bu grupta ekmek ve tahıllar, katı-sıvı yağlar, süt ürünleri ve konservelerde daha belirgin olmak üzere alt kalemler genelinde keskin fiyat artışları yaşandığını kaydeden Merkez Bankası, “Bu gelişmede döviz kuru gelişmelerinin yanı sıra temel girdi (un, süt vb.) maliyetlerindeki artışlar etkili olmuştur. Bu gelişmelerle taze meyve ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon belirgin bir artışla yüzde 22,2’e ulaşmıştır.” tespitine yer verdi.  

Enerji fiyatları gıda zamlarını tetikliyor.
BASKISI ELEKTRİK VE DOĞALGAZ ÜRETİMİNDE ENFLASYON YÜZDE 71,88

Raporda, yurt içi üretici fiyatlarının (Yİ-ÜFE) bu dönemde yüzde 10,88 yükseldiği, yıllık enflasyonun ise 14,02 puan artarak yüzde 46,15’e ulaştığına dikkat çekildi.

Endeks genelinde Türk lirasındaki değer kaybına bağlı olarak alt gruplara yayılan sert fiyat artışları görüldüğü belirtilen raporda, “Bu dönemde petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış ana eğilimi önemli ölçüde yükselmiştir. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon tüm gruplarda hızlı bir yükseliş kaydetmiştir. Elektrik-doğal gaz üretim ve dağıtımı ile ara mallarında yıllık enflasyon sırasıylayüzde 71,88 ve yüzde 51,96 ile oldukça yüksek bir düzeyde gerçekleşmiştir.” ifadeleri kullanıldı. 

TÜKETİCİ FİYATLARI ÜZERİNDE ÜFE BASKISI ARTTI

Ara mallar grubu fiyat artışında demir-çelik, plastik, tekstil, temel kimyasallar ve kâğıt ürünlerinin öne çıktığını vurgulanırken, sermaye mallarındaki fiyat artışında ise motorlu kara taşıtları ve aksesuarları ile metal yapı ürünleri ilk sırada yer aldı. 

Fiyatların dayanıklı tüketim mallarında mobilya ve ev aletleri, dayanıksız tüketim mallarında ise gıda ve tekstil ürünleri öncülüğünde yükseldiğini kaydeden Merkez Bankası. “Sonuç olarak eylül ayında, tüketici fiyatları üzerindeki üretici fiyatları kaynaklı maliyet baskıları güçlenerek sürmüştür.” değerlendirmesinde bulundu.

İlginizi çekebilecek diğer haberler